سال ۲۰۲۴، کنفرانس قلب اروپا در لندن، شاهد یک بمب خبری بود که همه متخصصان قلب جهان را شوکه کرد. تا آن روز، پزشکان بر اساس یک فرمول ساده تصمیم میگرفتند که به کدام بیمار با کلسترول بالا، داروی استاتین بدهند و کدام نه. اما تحقیق تازه نشان داد این فرمول قدیمی اشتباه بوده و میلیونها نفر بیجهت دارو مصرف میکردهاند و میلیونها نفر دیگر بیجهت دارو نمیگرفتهاند. بیایید قصه را از اول برایتان بگویم.
استاتینها (مثل آتورواستاتین، سیمواستاتین، روزوواستاتین) یکی از پرمصرفترین داروهای جهان هستند که کلسترول بد (LDL) را پایین میآورند و از سکته قلبی و مغزی جلوگیری میکنند. اما این داروها عوارضی هم دارند: درد عضلانی، افزایش آنزیمهای کبدی، و گاهی افزایش قند خون. بنابراین تجویز بیرویه آن به همه کسانی که کلسترول بالایی دارند، منطقی نیست.
روش قدیمی: پزشک یک فرمول ریسک فرامینگهام را محاسبه میکرد که بر اساس سن، جنس، فشار خون، دیابت و سیگار، ریسک ۱۰ ساله بیماری قلبی را تخمین میزد. اگر ریسک بالای ۷.۵ درصد بود، استاتین تجویز میکرد. اگر پایینتر بود، تجویز نمیکرد.
اما تحقیق جدید که روی ۶۵۰۰۰ نفر انجام شده، نشان داد فرمول فرامینگهام ریسک را در زنان دست کم میگیرد و در مردان دست بالا میگیرد. به همین دلیل، بسیاری از زنان (که علائم قلبی غیرمعمول دارند) بیجهت از دارو محروم میمانند و بسیاری از مردان با ریسک پایین، بیجهت عوارض دارو را تحمل میکنند.
دستورالعمل جدید ۲۰۲۶ (انجمن قلب آمریکا):
-
اگر سابقه سکته قلبی، سکته مغزی، یا آنژیوپلاستی دارید: حتماً استاتین مصرف کنید، هر چند کلسترولتان نرمال باشد (پیشگیری ثانویه).
-
اگر دیابت دارید و سنتان بالای ۴۰ سال است: استاتین مصرف کنید، حتی اگر کلسترولتان نرمال باشد (دیابت خودش یک ریسک فاکتور مستقل است).
-
اگر دیابت ندارید و سابقه سکته ندارید: ابتدا سطح کلسیم عروق کرونر را با یک سیتیاسکن ساده اندازه بگیرید. اگر کلسیم بالاست (نشانه تصلب شرایین)، استاتین لازم است. اگر کلسیم صفر است (و سن زیر ۶۰ سال)، معمولاً نیاز به استاتین نیست، حتی اگر کلسترول بدتان ۱۳۰ باشد.
این روش جدید، دقیقتر و شخصیتر است. اگر شما یا والدینتان استاتین مصرف میکنید، از پزشک بپرسید «آیا واقعاً به آن نیاز دارم؟ بر اساس آخرین دستورالعمل.» و اگر با وجود کلسترول بالا، استاتین مصرف نمیکنید، از پزشک بخواهید سیتی اسکن کلسیم را برایتان تجویز کند. شاید لازم باشد زودتر شروع کنید. بدون تجویز پزشک هرگز شروع به مصرف دارو و یا قطع آن نکنید.
📌 لینک منبع (انجمن قلب آمریکا – دستورالعمل ۲۰۲۶):
https://www.acc.org/Latest-in-Cardiology/Articles/2025/11/ACC-AHA-Statins-Guideline
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)