حتماً تا به حال تجربه کردهاید که یک آخر هفته خوش آب و هوا را به یک پارک جنگلی، حاشیه دریا، یا حتی یک باغ و روستای ییلاقی بروید و برگردید. احتمالاً خودتان هم متوجه شدهاید که بعد از ساعاتی حضور در میان درختان، آنهمه فکر و خیال روزانهتان از سرتان بیرون میرود، دلتان باز میشود، افسردگی و اضطرابتان فروکش میکند. دیگر جای تعجب نیست، علم دارد ثابت میکند که فواید طبیعتدرمانی و جنگل درمانی (Forest Therapy) واقعی است و اختصاصی بر روی سیستم عصبی اثر میگذارد.
فواید طبیعتدرمانی و جنگلدرمانی برای سلامت روان و استرس
مهمترین تحقیق در این زمینه در نوامبر ۲۰۲۵ در معتبرترین مجله علمی جهان یعنی Nature منتشر شده است. در یک فراتحلیل بزرگ که دادههای ۳۳۸۴ نفر را بررسی کرده، مشخص شد که راه رفتن یا حضور در جنگلها وقتی هوا معتدل است و نه خیلی گرم و نه خیلی سرد (دمای ۱۶ تا ۲۴ درجه، شاخص ناراحتی (DI) ۱۶ تا ۲۴)، تأثیرات زیر را ایجاد میکند: ضربان قلب به طور معنیداری کاهش مییابد، خستگی و تنش عضلانی کم میشود، سردرگمی و نگرانی افراد پایین میآید و بهطور شگفتانگیزی حس سرزندگی و انرژی افراد تا ۱۲۳ درصد افزایش پیدا میکند (SMD +1.23). دیدی گفتم معجزه میکند!
البته توضیح کوتاه: SMD عددی است که نشان میدهد این بهبود چقدر بالینی و کاربردی است. نمره ۱.۲ برای انرژی یعنی خیلی مؤثر و خارقالعاده. اما نکته مهم: این تأثیرات در آب و هوای خیلی سرد (دی کمتر از ۰) یا خیلی گرم (دی بالای ۲۴) مشاهده نمیشود یا خیلی کم است.
حالا شاید بپرسید: «من که در شهر بزرگ زندگی میکنم، اصلاً دسترسی به جنگل ندارم.» خب خبر خوب این است که همین پارکهای شهری یا حتی باغچههای کوچک هم بیتأثیر نیستند. در همین مطالعه، محققان روی پارکهای شهری نیز پژوهش کردهاند و اثرات مثبت را تأیید کردهاند.
پس چه کنیم؟
-
اگر پارک جنگلی در دسترس دارید که عالی است. اگر ندارید، لااقل آخر هفته خودتان را به بزرگترین پارک شهر برسانید.
-
بهترین دما برای قدم زدن، معتدل است؛ بهار و پاییز طلایی؛ اواسط تابستان نه.
-
حواستان باشد فقط پیادهروی معمولی در خیابانهای شلوغ شهری فایدهای ندارد. باید حواستان به درختها و برگها و گلها و پرندهها و حشرات باشد و فعلاً خبری از اسکرول کردن با موبایل نباشد.
-
حداقل ۳۰ دقیقه در آن محیط باشید تا اثرات شروع شود. «حمام جنگل» که در طب سنتی ژاپنی (shinrin-yoku) معروف است را انجام دهید؛ یعنی با تمام وجود غرق در طبیعت شوید. این تجربه، یکی از عمیقترین و لذتبخشترین تجارب زندگی شما خواهد بود.
📌 لینک منبع (Scientific Reports – Nature.com):
https://www.nature.com/articles/s41598-025-24331-x
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)