داستان واقعی: مردی ۳۵ ساله به اورژانس مراجعه کرد با تنگی نفس و تورم مچ پا. او میگفت «نمیفهمم چرا. من سیگار نمیکشم، فشار خون هم ندارم. فقط حدود ۱۰ سال پیش یک گلودرد چرکی شدید گرفتم که خوب نشد و چند هفته طول کشید.» پزشک قلب با اکوکاردیوگرافی تشخیص داد: دریچه میترال تنگی شدید. علت؟ همان گلودرد درمان نشده که تبدیل به تب روماتیسمی شده بود و سال بعد بدون علامت، به دریچه قلب حمله کرده بود.
🧫 روماتیسم قلبی چیست و چرا خطرناک است؟
روماتیسم قلبی عاقبت یک گلودرد استرپتوکوکی درمان نشده است. باکتری استرپتوکوک گروه A با آنتیژن سطحی خود سیستم ایمنی را فریب میدهد. آنتیبادیهایی که برای کشتن باکتری ساخته شدهاند، به اشتباه به بافتهای خود بدن حمله میکنند: مفاصل، پوست، مغز و قلب. دریچههای قلب (به خصوص میترال) ضخیم و تنگ میشوند و خون به خوبی از آن عبور نمیکند.
⚠️ ۴ علامت هشدار که نباید نادیده بگیرید (مخصوصاً بین ۵ تا ۲۵ سال)
- گلودرد چرکی مکرر یا طولانی که با آنتیبیوتیک معمولی خوب نمیشود. (هرگز گلودرد ساده را با دیفن هیدرامین و استامینوفن سرکوب نکنید؛ باید تست استرپتوکوک دهید.)
- درد و تورم مهاجر مفاصل – یک هفته زانو درد، دو هفته بعد مچ دست درد بدون هیچ ضربهای.
- بثورات پوستی قرمز حاشیهدار (اریتم مارژیناتوم) روی تنه یا اندامها که میآید و میرود.
- تپش قلب و تنگی نفس پس از فعالیت (مخصوصاً در کودکان و نوجوانان).
🩺 اگر سابقه گلودرد مکرر دارید، این کارها را بکنید:
🔍 از پزشک خود یک اکوکاردیوگرافی بخواهید (حتی اگر الان هیچ علامتی ندارید).
💊 در صورت تشخیص تب روماتیسمی، تزریق ماهانه پنی سیلین بنزاتین (به مدت ۵ تا ۱۰ سال) برای جلوگیری از عود ضروری است.
🦷 قبل از هر کار دندانپزشکی، آنتیبیوتیک پروفیلاکسی دریافت کنید (برای پیشگیری از عفونت دریچه).
⚠️ هشدار
روماتیسم قلبی هنوز در ایران (به خصوص مناطق روستایی و کم برخوردار) شایع است. هر ساله هزاران نفر به دلیل عوارض دیررس آن نیاز به تعویض دریچه قلب پیدا میکنند. اما اگر گلودرد شما با یک دوره ۱۰ روزه آنتیبیوتیک کامل (پنی سیلین یا آموکسی سیلین) درمان شود، روماتیسم قلبی به راحتی قابل پیشگیری است.
📌 لینک منبع (فدراسیون جهانی قلب – راهنمای روماتیسم قلبی ۲۰۲۶):
https://world-heart-federation.org/rheumatic-heart-disease-2026
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)