حتماً شما هم از آن دسته افرادی هستید که وقتی سرما میخورید یا اعصابتان به هم میریزد، سریع به عطاری میزنید و یک کیلو گل گاوزبان (چای کوهی) میخرید و دم میکنید. یا شاید برای لاغری مدام از چای ترش و چای سبز و گل گاوزبان استفاده میکنید. اما شاید باورتان نشود که مصرف بیرویه این گیاهان به ظاهر بیخطر، میتواند کبدتان را مثل یک سم نابود کند.
یک هشدار جدی از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است: مصرف خودسرانه و طولانی مدت برخی دمنوشهای گیاهی، به خصوص ترکیب چند گیاه با هم، یکی از علل پنهان آسیب کبدی در آمریکا و اروپاست. در این هشدار به طور خاص به گل گاوزبان (borage) و چای ترش (hibiscus) اشاره شده است.
گل گاوزبان حاوی آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی (PAs) است که در مقادیر بالا و مصرف طولانی مدت، سمی کبدی هستند. مشکل اینجاست که بسیاری از عطاریها و حتی بستهبندیهای صنعتی، میزان این ترکیبات را روی برچسب نمینویسند، یا اصلاً نمیدانند. مصرف خودسرانه و بیرویه این دمنوشها (بیش از ۲ فنجان در روز، برای بیش از ۲ هفته پشت سر هم) میتواند منجر به هپاتیت گیاهی شود که علائمش شبیه هپاتیت ویروسی است: زردی پوست و چشم، تهوع، خستگی شدید، تیره شدن ادرار.
اما آیا باید کلاً گل گاوزبان را کنار بگذاریم؟ نه. مصرف متعادل (یک فنجان در روز، حداکثر ۵ روز در ماه) برای افراد سالم خطری ندارد. اما این ۴ گروه هرگز نباید سراغ این دمنوش بروند:
۱. افرادی که بیماری کبدی دارند (کبد چرب، هپاتیت، سیروز).
۲. کسانی که داروهای رقیق کننده خون مصرف میکنند (وارفارین، آسپرین). گل گاوزبان باعث افزایش خطر خونریزی میشود.
۳. زنان باردار و شیرده (آلکالوئیدها از جفت عبور کرده و به جنین آسیب میزنند).
۴. افرادی که سابقه حساسیت به گیاهان خانواده گاوزبانیان (گل گاوزبان، زبان گنجشک) دارند.
پاسخ صریح: اگر کبد چرب دارید یا داروی خاصی مصرف میکنید، قبل از مصرف هر دمنوش گیاهی با پزشک مشورت کنید. و هرگز تصور نکنید «طبیعی یعنی بیخطر».
📌 لینک منبع (سازمان غذا و داروی آمریکا – FDA):
https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/fda-warns-about-herbal-tea-induced-liver-injury-2025
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)