عنوان جایگزین سئو شده: علت حساسیت به سرما در دندان و گلو + روش‌های پیشگیری از «مغز یخ زده»
حتماً برایتان پیش آمده که روز گرم تابستان با ولع یک بستنی قیفی بزرگ می‌خرید، اولین لقمه را که برمی‌دارید، ناگهان یک درد تیرکشنده از گلو یا پشت چشم‌هایتان شروع می‌شود و چند ثانیه شما را از نفس می‌اندازد. به این حالت در زبان عامیانه «مغز یخ زده» (brain freeze) یا «اسپنوفن می‌شود» می‌گویند. اما جالب است بدانید که این درد هیچ ربطی به مغز یا دندان‌هایتان ندارد. یک عصب کاملاً متفاوت در سقف دهان مقصر اصلی است.
تحقیقات فیزیولوژیست‌های دانشگاه هاروارد نشان می‌دهد که وقتی ماده سرد (مثل بستنی یا آب یخ) به سقف دهان شما برخورد می‌کند، رگ‌های خونی آن ناحیه به سرعت منقبض و سپس منبسط می‌شوند. این انبساط ناگهانی، عصب سه‌قلو (تری ژمینال) را تحریک می‌کند. این عصب همان عظیمی است که درد صورت و سردردهای میگرنی را هم منتقل می‌کند. مغز شما اشتباهاً این سیگنال را از ناحیه پیشانی و پشت چشم تفسیر می‌کند، در حالی که منشأ آن سقف دهان است. به همین دلیل به آن «سردرد سقف دهانی» هم می‌گویند.
حالا چه کسانی بیشتر مستعد این حالت هستند؟
-
افرادی که میگرن دارند (عصب سه‌قلوی حساستری دارند).
-
کسانی که سینوزیت مزمن دارند (التهاب سینوس‌ها عصب را تحریک‌پذیرتر می‌کند).
-
افراد با دندان‌های حساس (عاج دندان در معرض سرما، پیام درد را از مسیر دیگری ارسال می‌کند).
چطور از شر مغز یخ زده خلاص شویم؟
-
بستنی را لقمه‌های کوچک بردارید و چند ثانیه در جلوی دهان گرم کنید تا کاملاً سرد نباشد.
-
بلافاصله بعد از احساس درد، زبانتان را به سقف دهان بچسبانید (گرمای زبان اسپاسم عروق را قطع می‌کند).
-
آب ولرم بنوشید (نه یخ).
نکته جالب: بعضی تحقیقات نشان داده افرادی که بیشتر دچار مغز یخ زده می‌شوند، سیستم قلبی-عروقی سالم‌تری دارند! چون رگ‌هایشان انعطاف‌پذیرتر است و واکنش سریع‌تری نشان می‌دهد. پس دفعه بعد که بستنی خوردید و درد گرفتید، نگران نباشید. فقط آن را نشانه سلامت رگ‌هاتان در نظر بگیرید و لقمه بعدی را آهسته‌تر بردارید.
📌 لینک منبع (دانشکده پزشکی هاروارد – مطالعه منتشر شده در Cephalalgia):
https://www.health.harvard.edu/pain/brain-freeze-what-causes-it-and-how-to-stop-it