سه سال پیش، شبی که از مسافرت طولانی برگشته بودم و خسته روی مبل دراز کشیده بودم، ناگهان عضله ساق پای چپم مانند یک طناب فولادی منقبض شد. درد آنقدر وحشتناک بود که فریاد زدم. سعی کردم بلند شوم، اما نتوانستم. همسرم با وحشت آمد و من فقط میتوانستم به ساق پایم اشاره کنم. چند ثانیه که گذشت، انگار که کسی گره را باز کند، درد فروکش کرد. اما آن چند ثانیه مثل یک قرن بود. آن شب دیگر نخوابیدم، ترس از تکرار آن درد.
علت گرفتگی عضلات پا در شب و راهکارهای قطعی درمان و پیشگیری
شاید شما هم چنین تجربهای داشتهاید. گرفتگی شبانه عضلات پا (که نام علمی اش «کرامپ شبانه ساق پا» است) یکی از شایعترین مشکلاتی است که حداقل ۶۰ درصد بزرگسالان آن را تجربه کردهاند. اما علت دقیق آن چیست و چطور میشود برای همیشه از شرش خلاص شد؟
تحقیقات جدید دانشگاه هاروارد که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، افسانههای رایج را کنار زده و علت واقعی را پیدا کرده است. بر خلاف باور عمومی، کمبود پتاسیم و منیزیم تنها در تعداد کمی از موارد علت اصلی است. در اکثر موارد، علت خستگی و انقباض بیش از حد عضلات در طول روز و سپس کمآبی خفیف است.
وقتی شما در طول روز زیاد راه میروید، میایستید، یا ورزش میکنید، عضلات ساق پا منقبض و باز میشوند. اگر به اندازه کافی آب ننوشیده باشید، الکترولیتهای عضله نامتعادل میشوند. در شب، وقتی بدن وارد مرحله خواب عمیق (REM) میشود، سیگنالهای عصبی ناهنجاری به عضله خسته ارسال میشود و آن را ناگهان منقبض میکند.
راهکارهای قطعی درمان و پیشگیری (تأیید شده توسط آکادمی نورولوژی آمریکا):
-
در هنگام گرفتگی: فوراً پای خود را از زانو صاف کنید و انگشتان پا را به سمت زانو بکشید (نه به سمت پایین). این کار عضله مخالف را منقبض کرده و عضله گرفته را مجبور به شل شدن میکند. اگر نتوانستید، از دیوار یا دست همسر کمک بگیرید.
-
برای پیشگیری: مهمترین کار، نوشیدن آب کافی در طول روز (حداقل ۸ لیوان) و حرکات کششی ساق پا قبل از خواب است. یک دقیقه: به دیوار تکیه دهید، یک پا را جلو خم و پای دیگر را صاف در عقب نگه دارید تا کشش در ساق پای عقبی حس شود.
-
اگر مرتب تکرار میشود: یک تحقیق نشان داده مصرف روزانه منیزیم سیترات (۲۰۰ میلیگرم قبل از خواب) به مدت یک ماه، دفعات گرفتگی را در ۸۰ درصد افراد کاهش میدهد. اما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
-
اگر با این کارها خوب نشد: ممکن است داروی شما (مثل دیورتیکها، استاتینها یا برخی داروهای فشار خون) عامل گرفتگی باشد. با پزشک درباره جایگزینی دارو صحبت کنید.
گرفتگی عضله دردناک است، اما معمولاً بیخطر. اگر همراه با قرمزی، گرمی، ورم یا ضعف مداوم عضله بود، احتمال ترومبوز ورید عمقی (لخته خون) وجود دارد که اورژانسی است.
📌 لینک منبع (دانشگاه هاروارد – آکادمی نورولوژی آمریکا):
https://www.aan.com/Guidelines/Nocturnal-Leg-Cramps-2026
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)