بهترین ماهی‌ها برای زنان باردار و آنهایی که باید دوری کنند (جیوه)

یکی از معماهای همیشگی بارداری این است: «ماهی بخورم یا نه؟ پزشک می‌گوید سالم است، اما مادربزرگ می‌گوید ضرر دارد.» جالب است بدانید علم بالاخره پاسخ روشنی به این سؤال داده است، اما نه اینکه همه ماهی‌ها یکی هستند. بعضی ماهی‌ها طلای سفیدند و بعضی‌ها بمب ساعتی جیوه.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به همراه سازمان حفاظت از محیط زیست (EPA)، در سال ۲۰۲۵ یک راهنمای به‌روز شده برای زنان باردار (و شیرده و کودکان) منتشر کرده است. خلاصهاش این است: خوردن ماهی در بارداری بسیار مفید است، اما باید ماهی‌های با جیوه پایین را انتخاب کنید و از ۳ نوع ماهی خطرناک پرجیوه دوری کنید.

ماهی‌های مفید و کم‌جیوه (۲ تا ۳ وعده در هفته، هر وعده حدود ۱۴۰ گرم پخته):

ساردین
ماهی آزاد (سالمون) پرورشی یا وحشی
قزل‌آلا
آنچوی
ماهی سفید (خاکستر) و کفال
میگو و خرچنگ

ماهی‌های با جیوه متوسط (حداکثر ۱ وعده در هفته):

تن سبک (light tuna)
هامور
کفال (بعضی انواع)

ماهی‌هایی که باید در بارداری صفر مصرف کنید (جیوه بالا):

تن آلباکور (white tuna – بیش از ۱۵۰ گرم در هفته ممنوع)
شاه ماهی خال‌دار (king mackerel)
اره‌ماهی (swordfish)
کوسه
مارلین

چرا جیوه خطرناک است؟ جیوه از جفت عبور کرده و در سیستم عصبی جنین جمع می‌شود و می‌تواند باعث اختلال در رشد مغز و کاهش IQ شود. اما در مقابل، امگا ۳ موجود در ماهی، برای رشد مغز و چشم جنین حیاتی است. پس تعادل یعنی: از ماهی‌های مفید به مقدار کافی بخورید، از ماهی‌های سمی صفر.

یک نکته اضافی: ماهی خام (سوشیمی، ماهی دودی سرد) در بارداری ممنوع است، مگر اینکه قبلاً منجمد شده باشد (طبق استانداردهای FDA). اما برای اطمینان، بهتر است ماهی کاملاً پخته شده (دمای داخلی ۶۳ درجه) مصرف کنید.