حتماً برایتان پیش آمده که یک روز صبح تلویزیون را روشن کنید و ببینید فلان بازیگر معروف یا فلان ورزشکار محبوب دچار سکته مغزی شده و در بیمارستان بستری است. سکته مغزی، این قاتل بزرگ و بیصدا، در سراسر جهان عامل ناتوانیهای شدید و مرگ میلیونها نفر است. خبر خوب این است که خودتان میتوانید با آموزش یک روش ساده و پنج دقیقهای، جان خودتان یا عزیزانتان را نجات دهید.
بگذارید اول یک آمار بگویم تا نگران شوید و بعدش یک راه نجات به شما یاد بدهم تا شما را از آن نگرانی نجات دهم. سازمان بهداشت جهانی میگوید: ۱ نفر از هر ۴ بزرگسال در طول عمرشان احتمال دارد به سکته مغزی دچار شود. اما مهمترین چیز در سکته، سرعت عمل است. هر دقیقه تاخیر یعنی میلیونها سلول مغزی میمیرند و هرگز برنمیگردند. به همین دلیل، سازمان بهداشت جهانی شعار امسالش را گذاشته: «هر دقیقه اهمیت دارد؛ علائم سکته را بشناسید؛ سریع عمل کنید»-.
حالا چطور این علائم حیاتی را تشخیص بدهیم؟ چند سال پیش، فقط میگفتند FAST (چهره، دست، گفتار، زمان). اما سازمانهای معتبر پزشکی اخیراً آن را ارتقا دادهاند به BE FAST که دو نشانه دیگر هم دارد: B برای تعادل (Balance) و E برای چشمها (Eyes)-. پس بیایید هر حرف «BE FAST» را یک دقیقه یاد بگیریم:
B (Balance – تعادل): از او بپرسید «تعادلت خوبه؟» اگر یک دفعه سرگیجه یا عدم تعادل دارد، و بدون هیچ دلیلی زمین میخورد یا هنگام راه رفتن لق میزند، خطر جدی است.
E (Eyes – چشمها): از او بپرسید «چشمهات چی؟ بیناییت خوبه؟» اگر تاری دید، دوبینی یا ناگهان یک طرف چشمش نابینا شده، فوری اقدام کنید.
F (Face – صورت): از او بخواهید لبخند بزند. اگر یک طرف صورتش افتادگی دارد یا لبخندش کج است، زنگ خطر را به صدا درآورید.
A (Arms – دستها): ازش بخواهید هر دو دستش را رو به جلو دراز کند. اگر یک دستش پایین میافتد یا ضعف دارد، باز هم خطر است.
S (Speech – گفتار): از او بخواهید یک جمله ساده تکرار کند (مثل «آسمان آبی است»). اگر گفتارش لکنت دارد، منگی دارد، یا حرفهایش نامفهوم است، فوری کار کنید.
T (Time – زمان): اگر حتی یکی از این علائم را دیدید، وقت را تلف نکنید! فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
توصیه بزرگ من:
همین الان این رمز (BE FAST) را به اعضای خانواده، دوستان و همکارانتان آموزش دهید. شاید روزی همین چند دقیقه وقت گذاشتن، جان یکی از عزیزانتان را نجات دهد. خوب است بدانید که اگر به هر شخصی با علائم سکته، طی ۴.۵ ساعت داروی حلکننده لخته (tPA) برسد یا در همان ساعات اولیه لخته با روش پیشرفته خارج شود، خیلی از ناتوانیها قابل پیشگیری هستند. امیدوارم هیچ کس توی خانواده و اطرافیان شما هرگز به این شرایط نیفتد، اما دانستن این اطلاعات لازم و ضروری است.
📌 لینک منبع (سازمان جهانی بهداشت – WHO):
https://www.who.int/vietnam/news/fact-sheets/detail/stroke
دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)